Дзякуючы таму, што аднойчы мы самі карысталіся оўпэнколам са свайго ж Telegram-канала, sekktor сустрэўся са сваім кумірам – глабальнай сеткай культурніцкіх арганізацый On the Move, якая даследуе праблематыку мабільнасці для мастакоў і іншых людзей ад культуры. І, што важна, прасоўваюць неабходнасць удасканалення гэтага тыпу падтрымкі з боку палітыкаў – найперш еўрапейскіх. У некалькіх бліжэйшых гайдах мы збіраем самыя важныя факты ад OTM па тэме мабільнасці, каб і вы былі ў курсе, не чытаючы доўгіх справаздач.
On the Move быў створаны як вэб-сайт Міжнароднай сеткай сучасных выканаўчых мастацтваў IETM у 2002 годзе, у 2005-м стаў незалежнай асацыяцыяй (Belgium asbl), а ў 2009-м быў структураваны як сетка. Сёння On the Move налічвае 70+ арганізацый – ад нацыянальных фундатараў да іншых сетак і інфапунктаў, ці цэнтраў творчасці. Далучаючыся да невялікай колькасці асобных членаў, яны падзяляюць прыхільнасць прасоўванню культурнай мабільнасці ва ўсіх яе формах, адначасова імкнучыся да больш справядлівага арт-сектара.
У OTM ёсць некалькі працоўных груп, якія сканцэнтраваны на пэўных тэмах:
- група інфармацыйных пунктаў мабільнасці (Mobility Info Points – MIPs),
- група па вымушанай мабільнасці,
- група фундатараў мабільнасці,
- група, арыентаваная на зялёны кантэкст,
- група міжнародных праграм прафесійнага развіцця.
Экспертны склад OTM генеруе вялікую колькасць аналітычных дакументаў. Мы зазірнулі ў Cultural Mobility Yearbook за 2024 год, дзе някепска можна разабрацца ў асновах.
Якія бываюць віды культурнай мабільнасці?
- Рэзідэнцыі: магчымасці для мастакоў і прафесіяналаў культуры працаваць у розных месцах, часта засяроджваючыся на творчай працы, даследаваннях або супрацоўніцтве.
- Навучанне і прафесійнае развіццё: семінары, ментарства і іншыя формы павышэння кваліфікацыі, часта з акцэнтам на навучанне ў міжкультурным асяроддзі.
- Фінансаванне трансгранічных праектаў, якія прадугледжваюць і паездкі, што дазваляе мастакам і арганізацыям ствараць міжкультурныя калабарацыі.
- Сустрэчы і супрацоўніцтва: мерапрыемствы і праграмы, прызначаныя для развіцця міжнароднага супрацоўніцтва, такія як канферэнцыі, нетворкінгавыя мерапрыемствы або сумесныя праекты.
- Конкурсы і ўзнагароды, якія часта патрабуюць або заахвочваюць мабільнасць, што дазваляе ўдзельнікам прадставіць сваю працу або ідэі ў міжнародным кантэксце.
- Гібрыдныя фарматы ўключаюць у сябе спалучэнне анлайн-дзейнасці і асабістай дзейнасці, што адлюстроўвае бесперапынную адаптацыю да новых постпандэмічных нормаў.
Аналітыкі OTM вызначаюць некалькі важных тэндэнцый у культурнай мабільнасці на 2024 год:
- “Жывыя” фарматы – наша ўсё: нягледзячы на рост лічбавай мабільнасці падчас пандэміі, 86% магчымасцяў у 2023 годзе былі для асабістых заняткаў, што паказвае на вяртанне да фізічнай мабільнасці ў якасці пераважнага рэжыму.
- Гібрыдная мабільнасць таксама расце: на долю фарматаў, якія аб’ядноўваюць анлайн і афлайн, прыпадала 10,5 % усіх конкурсаў у параўнанні з 9,1 % у 2022 годзе. Гэтая тэндэнцыя сведчыць аб паступовым прыняцці і інтэграцыі гібрыднай мабільнасці як часткі new normal.
- Лічбавая мабільнасць у чыстым выглядзе – “такое”: магчымасці для выключна анлайн або дыстанцыйнага ўдзелу працягвалі змяншацца і склала толькі 3,4% конкурсаў у 2023 г. у параўнанні з 6,4% у 2022 г. Што натуральным чынам сведчыла аб вяртанні да асабістых зносін па меры змякчэння абмежаванняў.
- Акцэнт на экалагічнай і ўстойлівай мабільнасці: прыкладна 14,9% конкурсаў у 2023-ым былі тэматычна звязаны з экалагічным і ўстойлівым развіццём, хаця фінансавая падтрымка зялёных падарожжаў застаецца абмежаванай.
- Акцэнт на кантэкстных ведах і сумесным навучанні: многія навучальныя магчымасці сканцэнтраваны на кантэкстуальным разуменні, рэфлексіўнай практыцы і групавой працы, прычым 64,3 % уключаюць калектыўную дзейнасць. Пераважалі ўзаемнае навучанне і настаўніцтва, што падкрэслівала тэндэнцыю да большага супрацоўніцтва і індывідуальнага навучання.
